سخمت (Sekhmet)

سخمت، الهه‌ای خورشیدی و ستیزه‌جو بود که ابزار انتقام الهی به شمار می‌رفت. او با بدنی زنانه و سری شیرمانند به تصویر کشیده می‌شد که اغلب با دیسک خورشید آراسته شده بود. مرگ نخستین بار زمانی به جهان آمد که چشم رع به صورت سخمت فرستاده شد تا انسان‌های شورشی را مجازات کند. «او که بر خون می‌رقصد» نزدیک بود تمام نسل بشر را نابود کند پیش از آنکه با نیرنگ متوقف شود.

از آنجا که گفته می‌شد انسان‌ها از اشک‌های چشم رع پدید آمده‌اند، سخمت در واقع فرزندان خود را می‌کشت. با این حال، او مادری حامی برای پادشاهان مصر بود و در ممفیس به عنوان همسر پتاح و مادر نفرتوم پرستیده می‌شد. در متون اهرام، سخمت به‌عنوان یکی از والدین شاه هنگام تولد دوباره او در زندگی پس از مرگ آسمانی یاد شده است. در متون تابوت‌ها، او با تاج سرخ مصر سفلی و با اُرائوس (مار مقدسی که آتش می‌دمد) یکی دانسته شده است: «ماری که بر پدرش قرار دارد.» گفته می‌شد او«کسی است که کارد را در دست دارد» در شب نبرد بزرگ میان نیروهای نظم و آشوب.

سخمت در دنیای مردگان

 در ادبیات تدفینی پادشاهی نوین، سخمت اغلب در کشتی خورشیدی ایستاده است تا رع را از دست مار آپوفیس محافظت کند. کاربران کتاب مردگان امیدوار بودند دشمنان ماورایی خود را نابود کنند، همان‌گونه که سخمتِ بزرگ نابود می‌کرد. رامسس دوم ادعا می‌کرد که سخمتِ بزرگ همراه او در ارابه‌اش می‌راند و آماده بود تا با نَفَس آتشین خود دشمنان را نابود کند.

او به‌نظر می‌رسد که تجسم جنبه‌های منفی گرمای خورشید بوده است؛ جنبه‌هایی که می‌توانستند منجر به آفتاب‌زدگی، خشکسالی، قحطی و اپیدمی ها شوند. از میان همه ایزدبانوان تیرانداز در اساطیر مصر، سخمت ترسناک‌ترین بود. تیرهای او بعدها به‌صورت هفت پیام‌رسان شخصیت یافتند که طاعون و ویرانی را بر انسانیت می‌افکندند.

به‌عنوان مهارکننده دیوهای بیماری، سخمت ایزدبانوی حامی پزشکی شد. از دوران پادشاهی کهن، کاهنان سخمت متخصص در جادوی درمانی به‌نظر می‌رسند. سخمت می‌بایست در زمان گذار خطرناک از سال کهنه به سال نو، هنگامی که بیماری‌های عفونی تهدید بزرگی بودند، آرام می‌شد.

افسون‌ها و آیین‌ها برای تبدیل شیر ماده خورشیدی خشمگین به یک ایزدبانوی نیکوکار به‌کار می‌رفتند. از دوران پادشاهی نوین به بعد، سخمت عمدتاً به‌عنوان جنبه تهاجمی ایزدبانوان بزرگ‌تر شناخته می‌شد: ابتدا هاتور، سپس موت، و در نهایت ایزیس.

برای دسترسی به اپیزود های پادکست تحوت به این لینک مراجعه فرمایید.

برای دسترسی به سایر مقالات اساطیر مصر به این لینک مراجعه نمایید.