ابوالهول

ابوالهول یا اسفینکس (Sphinx)

Posted by:

|

On:

|

,

ابوالهول جانوری افسانه‌ای با بدن شیر یا ماده شی و سر موجودی متفاوت بود. رایج‌ترین ترکیب، بدن شیر و سر انسان با چهره یک پادشاه یا ملکه بود. این ابوالهول‌ها قدرت و وظیفه حاکم را برای دفاع از مصر مجسم می‌کردند. ابوالهول‌های دیگر سر قوچ، شاهین یا حتی هیولای ست داشتند. اینها به عنوان نگهبانان متحرک ترسناک برای معابد یا مقبره‌ها خدمت می‌کردند.

انواع ابوالهول ها

ابوالهول‌های ایستاده معمولاً در حال لگدمال کردن دشمنان مصر و نظم الهی نشان داده می‌شدند. ابوالهول‌های ماده گاهی بال داشتند و ممکن است همین شکل باشد که بر توسعه ابوالهول ماده در اساطیر یونان تأثیر گذاشته است. یک ابوالهول دوتایی معروف به آکر، نگهبان دو افق، ورودی و خروجی دوآت، جهان زیرین مصر، بود. در طول هزاره اول پیش از میلاد، یک خدای ابوالهول به نام توتو محبوب شد. او معمولاً به شکل یک ابوالهول ایستاده با بال و دمی به شکل مار نشان داده می‌شد.

توتو یکی از فرزندان هیولایی الهه نیت بود. او برای دور نگه داشتن دشمنان از فاصله امن احضار می‌شد. شناخته‌شده‌ترین اسفینکس مصری، ابوالهول بزرگ جیزه است. این مجسمه در قرن بیست و ششم پیش از میلاد از یک قطعه سنگ بسیار معیوب تراشیده شد تا به عنوان نگهبانی غول‌پیکر برای گورستان‌های سلطنتی ممفیس عمل کند. ابوالهول بزرگ، چه در دوران باستان و چه در دوران مدرن، اسطوره‌شناسی خاص خود را ایجاد کرده است.

تغییر نقش به مرور زمان

از پادشاهی نوین به بعد، آن را با یک خدای بیابانی کنعانی به نام هارون یا هول یکی می‌دانستند و به عنوان یک خدای خورشیدی می پرستیدند. دو هرم بزرگ ساخته شده برای خوفو و خفرن Khufu and Khephren به عنوان کوه‌های افق در نظر گرفته می‌شدند و ابوالهول به عنوان خورشیدی که بین آنها طلوع می‌کند، قرار داشت. یک سنگ یادبود گرانیتی که بین پنجه‌های جلویی ابوالهول بزرگ پیدا شده است، شرح می‌دهد که چگونه شاهزاده‌ای به نام توتموس Thutmose زمانی برای شکار حیوانات بیابانی از جیزه بازدید کرد.

در زمان او (اوایل قرن چهاردهم پیش از میلاد) به نظر می‌رسد که مجسمه تا سر در شن دفن شده است. توتموس در گرمای روز به دنبال سایه می‌گشت، جلوی مجسمه دراز کشید و به خواب رفت. او خواب دید که ابوالهول بزرگ با او صحبت می‌کند «همانطور که پدری با پسرش صحبت می‌کند»، او خود را هورماخت Horemakhet  خپری-رع-آتوم نامید. این خدا شکایت کرد که «در تمام اعضای بدنش بیمار است» زیرا شن او را فرا گرفته است. او قول داد که اگر شاهزاده او را از شن‌های متجاوز آزاد کند، توتموس از عمری طولانی برخوردار خواهد شد و روزی پادشاه می شود. وقتی توتموس از خواب بیدار شد، کارگران زیادی را فراخواند.

باقی‌مانده‌ی کتیبه به شدت آسیب دیده است، اما می‌دانیم که آن شاهزاده‌ی یاری‌رسان، پادشاه توتمس چهارم شد. دیوارهای خشتی که احتمالاً برای دور نگه داشتن شن از ابوالهول بزرگ در نظر گرفته شده بودند، نقش‌های او را بر خود دارند. کتیبه‌ی توتموس از نقش سنتی خدای خورشید خالق (ابوالهول) استفاده می‌کند که تحت حمله‌ی نیروهای آشوب (شن‌های بیابان) قرار دارد و برای تولد دوباره نیاز به کمک دارد.

ابوالهول نگهبان گنج

برای ساکنان عرب مصر قرون وسطی، ابوالهول بزرگ به عنوان پدر وحشت شناخته می‌شد. اعتقاد بر این بود که این مجسمه از گنج پنهانی محافظت می‌کند که گاهی اوقات آن را برای افراد شایسته آشکار می‌کرد. طبق یک افسانه، ابوالهول بزرگ جیزه را از غرق شدن در شن حفظ می‌کرد تا اینکه یک مرد مقدس متعصب با ناقص کردن صورت مجسمه، قدرت آن را از بین برد. در دوران مدرن، ابوالهول بزرگ به عنوان نگهبان خرد پنهان پادشاهی گمشده‌ی آتلانتیس یا به عنوان نمادی از یک نژاد برتر کهکشانی باستانی که یک ابوالهول دوم را در مریخ ساخته است، دیده می‌شود.

برای دسترسی به اپیزود های پادکست تحوت به این لینک مراجعه فرمایید.

برای دسترسی به سایر مقالات اساطیر مصر به این لینک مراجعه نمایید.