رننوتت (Renenutet)
رننوتت الههٔ کبریِ باروری و شانس بود که نام او به معنای «ماری که تغذیه می‌کند» است. او می‌توانست به شکل‌های مختلفی از ترکیب مار و زن نمایش داده شود، از جمله زن با سر کبری که کودکی را شیر می‌دهد.
رِنِنوتت با قدرت‌های تغذیه‌ای و درمانی شیر مادر و همچنین با هر نوع غذا مرتبط بود. او به عنوان الهه‌ای که برداشت محصول را کنترل می‌کرد، مادر خدای غلات، نِپِر محسوب می‌شد.
در زمین‌های حاصلخیز فیوم، او به عنوان همسر خدای کروکودیل، سوبک و مادر هوروس پرستش می‌شد.
حتی در تجلی کبری‌مانندش، رِنِنوتت نزد کشاورزان و زنان خانه‌دار به عنوان الهه‌ای بخشنده و زیبا مورد احترام بود. کاسه‌ها و تندیس‌های کبری‌شکل که به‌طور معمول در خانه‌های مصر باستان یافت می‌شوند، احتمالاً نمایندهٔ رِنِنوتت، بانوی روزی‌ها بوده‌اند.
به عنوان بانوی انبارهای غله، او کمک می‌کرد تا ذخایر حیاتی گندم مصر از موش‌ها و آفات محافظت شود. در افسانهٔ «عشتروت یا Astarte و دریا»، رِنِنوتت از سوی خدایان برگزیده می‌شود تا خراجی را که دریا می‌طلبید، تقدیم کند؛ احتمالاً به این دلیل که او مسئول نعمت‌های زمین بود.
رننوتت احتمالاً همان رِنِنِت Renenet محسوب می‌شود، الهه‌ای که با شای (خدای سرنوشت) جفت می‌شد. گفته می‌شد که رِنِنِت «بر شانه» افراد شایسته از هنگام تولد قرار دارد و برایشان بخت نیک می‌آورد. در دوران یونانی-رومی، نقش او به عنوان الههٔ بخت و اقبال به‌تدریج به ایزیس-ترموثیس (Isis-Thermouthis) سپرده شد.
معبد رننوتت در فیوم
مهم‌ترین مرکز پرستش رننوتت در منطقه‌ی فیوم بود، دشتی حاصلخیز در غرب نیل که کشاورزی آن به آبیاری وابسته بود. در مدینه ماضی، در جنوب فیوم، معبدی از دوران پادشاهی میانه به جا مانده که ساخت آن در زمان آمنمحات سوم آغاز شد و به رننوتت و سوبک، خدای کروکودیل، تقدیم شده بود. این معبد بعدها در دوران بطلمیوسی گسترش یافت و شهر اطراف آن در منابع یونانی «نارموثیس» نامیده می‌شد، نامی که خود از نام رننوتت گرفته شده است.
جشن برداشت و ماه رننوتت
رننوتت چنان با کشاورزی گره خورده بود که یکی از ماه‌های سال مصری به نام او شناخته شد. ماهی که در تقویم قبطی «برموده» یا «فارموتی» خوانده می‌شود، از عبارتی مصری به معنای «ماهِ رننوتت» گرفته شده است. این ماه در آستانه‌ی فصل برداشت قرار داشت و کشاورزان در این دوره برای الهه هدیه می‌بردند و از او می‌خواستند انبارها را پر نگه دارد.
در نقاشی‌های برخی آرامگاه‌ها نیز تصویر کوچکی از رننوتت به شکل کبری در کنار صحنه‌های خرمن‌کوبی و شراب‌گیری دیده می‌شود. کشاورزان باور داشتند که حضور او محصول را از گزند حفظ می‌کند و پیمانه‌ی غله را برکت می‌دهد.
رننوتت، نگهبان کودک و پادشاه
نقش رننوتت به مزرعه محدود نمی‌شد. او را دایه‌ی پادشاه نیز می‌دانستند و تصاویر او در حال شیر دادن به کودک به همین نقش اشاره دارد. در باور مصریان، رننوتت هنگام تولد کودک حاضر بود و همراه با شای سهم او از زندگی و روزی را تعیین می‌کرد. نگاه او نیز قدرتی محافظ داشت و می‌توانست دشمنان را از پای درآورد، ویژگی‌ای که از چهره‌ی کبری‌وار او سرچشمه می‌گرفت، چون کبری در مصر باستان نشانه‌ی حمایت از پادشاه بود.
برای دسترسی به اپیزود های پادکست تحوت به این لینک مراجعه فرمایید.
برای دسترسی به سایر مقالات اساطیر مصر به این لینک مراجعه نمایید.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
منابع امروزی:
- ورونیکا ایونس، اساطیر مصر (Egyptian Mythology)، لندن، ۱۹۶۸.
- جرالدین پینچ، اسطوره‌شناسی مصر (Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt)، انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۲.
