ستون جد (Djed)

ستون جد یکی از رایج‌ترین نمادهای مصر باستان بود. این نماد در خط هیروگلیف برای نوشتن واژه‌ای به کار می‌رفت که معنای «ثبات» یا «تغییرناپذیری» می‌داد. خاستگاه اولیه‌ی دجد احتمالاً ستونی ساخته‌شده از نی‌ها یا خوشه‌های غله بود، اما با گذشت زمان به‌عنوان ستون فقرات اوزیریسِ کشته‌شده شناخته شد. گاهی دجد به شکل یک ایزد مستقل نیز شخصیت می‌یافت و با عنوان «دجد بزرگوار» پرستیده می‌شد.

کاربردهای ستون جد

برخی از کاربردهای اولیه نماد جد (djed) حاکی از آن است که می‌توان آن را به عنوان ستونی که آسمان را بالای زمین نگه می‌دارد، در نظر گرفت. سالی یک بار، پادشاه حاکم در مراسمی در ممفیس شرکت می‌کرد تا با کشیدن طناب‌ها، یک ستون بلند جد را بالا ببرد. پتاح، خدای اصلی ممفیس، عصایی را حمل می‌کرد که ترکیبی از جد و عنخ، نماد زندگی، بود. زندگی، ثبات و قدرت سه ویژگی بودند که خدایان به طور سنتی به پادشاهان اعطا می‌کردند. بالا بردن ستون جد همچنین بخشی از هب سد Heb Sed (جشنواره روز شادی) بود که از طریق آن قدرت یک پادشاه پیر تجدید می‌شد.

در برخی موارد، بالا بردن جد با یک نبرد ساختگی بین افرادی که نماینده نیروهای مخالف نظم و هرج و مرج بودند، پیش می‌رفت. در پادشاهی نوین، جد ارتباط نزدیکی با اسطوره‌شناسی اوزیریس داشت. عبارت« ست جد را به پهلو خوابانده است»، به موضوع تابوی قتل اوزیریس اشاره میکند. صحنه‌هایی در معابد یا مقبره‌های سلطنتی، خدا حوروس را نشان می‌دهد که ستون جد را بلند می‌کند تا به پدرش اوزیریس کمک کند تا از مرگ برخیزد.

جد و دنیای مردگان

و اما نقش این ستون برای مردگان چیست؟ کتاب مردگان شامل طلسمی است که باید بر روی یک طلسم طلایی جد که به گردن یک مومیایی آویزان است، خوانده شود. این طلسم وعده می‌دهد که فرد متوفی دوباره می‌تواند از ستون فقرات خود استفاده کند و مانند اوزیریس دوباره بنشیند. به همین دلیل، گاهی اوقات یک ستون جد در کف تابوت‌ها نقاشی می‌شد. مدلهایی از ستون‌های جد به یکی از طلسم‌هایی تبدیل شدند که معمولاً روی مومیایی‌ها قرار می‌گرفتند.

برای دسترسی به اپیزود های پادکست تحوت به این لینک مراجعه فرمایید.

برای دسترسی به سایر مقالات اساطیر مصر به این لینک مراجعه نمایید.