نفتیس (Nephthys) الهه خانه و خدمت

یکی از دو خواهری که برای خدای مقتول، اوزیریس، سوگواری کردند، نفتیس کوچک‌ترین فرزند از چهار یا پنج فرزند الهه‌ی آسمان بود و خدای زمین بود. این الهه همچنین شریک و همسر ناخواسته‌ی برادرش، ست نیز بود. او بیشتر در اسطوره‌ها به‌عنوان همراه وفادار خواهرش، ایزیس، حضور دارد، اما به‌عنوان الهه‌ای محافظ در هنر تدفینی بسیار محبوب بود.

نفتیس معمولاً به‌شکل زنی تصویر می‌شد که نشانه‌های نامش یعنی نماد یک عمارت را بر سر داشت. او هرگز از جایگاه بالای خواهرش، ایزیس، برخوردار نشد. با وجود پیوند اسمی‌اش با ست، به نظر می‌رسد که با ایزیس و همسرش، اوزیریس، زندگی می‌کرد. شاید به‌سبب همین ازدواج صوری، نفتیس در یکی از متون اهرام «زن تقلیدی بدون واژن» توصیف شده است. چند متن مصری به اندوه ایزیس از کشف اینکه همسرش اوزیریس با نفتیس همبستر شده اشاره دارند. نویسنده‌ی یونانی، پلوتارک، روایت می‌کند که این الهه با فریب، اوزیریس را وادار به همبستری با خود کرد و سپس پسری هیولامانند به نام آنوبیس به دنیا آورد. الهه کودک را رها کرد تا بمیرد، اما ایزیس او را یافت و نجاتش داد. پلوتارک اوزیریس را نماینده‌ی سیلاب بارورکننده‌ی نیل، ایزیس را زمین‌های کشت‌شده‌ی دره‌ی نیل، و نفتیس را بیابان عمدتاً بایر می‌دانست یعنی چیزی شبیه ست.

نقش نفتیس در احیای اوزیریس

پس از قتل اوزیریس، نفتیس و ایزیس یعنی دو خواهر در جستجوی بدن اوزیریس یا اعضای تکه‌تکه‌شده‌ی آن برآمدند. این دو الهه در زمان مومیایی‌کردن بدن توسط آنوبیس حضور داشتند. در متون اهرام، ایزیس و خواهرش بخشی از گروه چهار الهه‌ای معرفی می‌شوند که از بدن و اندام‌های مومیایی‌شده‌ی پادشاه محافظت می‌کردند. به‌عنوان یکی از الهه‌های بافندگی، نفتیس به‌ویژه با پارچه‌های کتانی که مومیایی را می‌پیچیدند ارتباط داشت. این پارچه‌ها گاهی «گیسوان نفتیس» نامیده می‌شدند.

وقتی رایج شد که همه مردگان را با اوزیریس یکی بدانند، ایزیس و نفتیس اغلب در دو سر تخت تدفین نشان داده می‌شدند. گفته می‌شد که این دو خواهر، گاه به‌شکل دو پرنده‌ی شکاری کوچک، نگهبانی طولانی‌مدتی بر مومیایی اوزیریس دادند تا از حملات دوباره‌ی ست جلوگیری کنند. این بیداری در جشنواره‌های اوزیریس و در مراسم تدفین افراد مهم و حیوانات مقدس توسط دو زن جوان که نماینده‌ی ایزیس و خواهرش بودند، بازآفرینی می‌شد. در مرثیه های پرشوری که در این آیین خوانده می‌شد، نفتیس خود را «خواهر محبوب» «پادشاه نیک» اوزیریس معرفی می‌کرد.

به نظر می‌رسد نفتیس نقش چندان پررنگی در بزرگ کردن برادرزاده‌اش، حورس، نداشته است. او معمولاً در صحنه‌هایی دیده می‌شود که حورس ستون جِد را برپا می‌کند به معنی برپایی نظم و ثبات. در کتاب مردگان، نفتیس اغلب همراه با خواهرش پشت تخت اوزیریس می‌ایستد، جایی که او بر داوری مردگان نظارت می‌کند.

برای دسترسی به اپیزود های پادکست تحوت به این لینک مراجعه فرمایید.

برای دسترسی به سایر مقالات اساطیر مصر به این لینک مراجعه نمایید.