داستان فاطمه و پیرزن خالکوب؛ قصه‌ای از فولکلور ایرانی

شنیداری ۱۸ دقیقه خواندن
داستان فاطمه و پیرزن خالکوب؛ قصه‌ای از فولکلور ایرانی

این قصه را در قسمت «وانند» از مجموعهٔ قصه‌های فولکلور ایرانی پادکست تحوت، که در نوروز ۱۴۰۴ منتشر شد، می‌توانید بشنوید.

روزی روزگاری پیرزنی بود که خالکوبی می‌کرد. تمام زنان پیش او می‌رفتند تا خالکوبی شوند و در ازای آن به او غذا می‌دادند.

مردی بود که دختری به نام فاطمه داشت. روزی فاطمه به مادرش گفت:«مادر، من هم می‌خواهم خالکوبی کنم.»

مادرش پاسخ داد: «بسیار خوب، برو.»

فاطمه چند تکه نان برداشت و نزد پیرزن خالکوب رفت. گفت:«ای مادرجان، این نان را بگیر و برایم خالکوبی کن.»

پیرزن گفت: «نه، من این کار را نمی‌کنم.»

دختر پرسید: «چرا؟»

پیرزن پاسخ داد: «اگر بروی و مادرت را بکشی، برایت خالکوبی می‌کنم.»

فاطمه با تعجب گفت: «چطور باید مادرم را بکشم؟»

پیرزن گفت: «به خانه برو و به مادرت بگو: ‘مادر، من یک انار می‌خواهم، همان اناری که بالای درخت است، و می‌خواهم که آن را با دست خودت برایم بچینی.’ وقتی او برای چیدن انار بالای درخت رفت، ناگهان فریاد بزن: ‘مادر، برادرت مرده است!’ وقتی این را بشنود، از درخت سقوط می‌کند و کشته می‌شود.»

فاطمه به خانه برگشت و همان‌طور که پیرزن گفته بود، به مادرش گفت:«مادر، من یک انار می‌خواهم.»

مادرش پاسخ داد: «چوپان‌مان برمی‌گردد، او برایت می‌چیند، دخترم.»

فاطمه گفت: «نه، می‌خواهم که خودت برایم بچینی.»

مادرش گفت: «بسیار خوب، بیا برویم تا برایت بچینم.»

آن‌ها با هم به باغ رفتند. فاطمه به یک انار بزرگ اشاره کرد و گفت:«همین را می‌خواهم.»

مادرش از درخت بالا رفت تا انار را بچیند. همان لحظه، فاطمه ناگهان فریاد زد:«مادر! برادر کوچکت مرده است!»

به‌محض اینکه مادرش این حرف را شنید، خود را از بالای درخت انداخت و کشته شد.

کمی بعد، پدر فاطمه به صحنه رسید و دید که همسرش از درخت افتاده و کشته شده است. آن‌ها او را بردند و دفن کردند. پس از آن، فاطمه نزد پیرزن خالکوب رفت و گفت:«مادرم را کشتم، حالا مرا خالکوبی کن.»

پیرزن پرسید: «حالا می‌دانی باید چه‌کار کنی؟»

فاطمه پاسخ داد: «نه.»

پیرزن گفت: «باید در لباس‌هایت نمک بپاشی و شب هنگام آن‌ها را بتکانی و بگویی: ‘پدر! چقدر از این چیزهای وحشتناک در لباس‌هایم هست!’ اگر پدرت بپرسد: ‘چه کنم؟’ بگو: ‘یک پیرزن خالکوب هست، برو و با او ازدواج کن تا بیاید و از من مراقبت کند.’»

پدر فاطمه که دخترش را بسیار دوست داشت و هرگز او را از خواسته‌هایش منع نمی‌کرد، وقتی فاطمه گفت: «پدر، برو و با آن پیرزن خالکوب ازدواج کن.» او هم رفت و با پیرزن ازدواج کرد و او را به خانه آورد.

چند روز بعد، وقتی پیرزن در اندرونی خانه بود، فاطمه نزدش رفت و گفت: «حالا مرا خالکوبی کن.»

پیرزن فریاد زد: «برو و بمیر! فکر می‌کنی در اتاقم برایت خالکوبی می‌کنم؟»

فاطمه با گریه گفت: «اما تو از من خواستی مادرم را بکشم و قول دادی که اگر این کار را بکنم، مرا خالکوبی خواهی کرد!»

او با اندوه فراوان به سر قبر مادرش رفت و گفت:«ای مادر! آن پیرزن خالکوب مرا فریب داد، و من تو را کشتم. حالا نه تنها مرا خالکوبی نمی‌کند، بلکه حتی غذای کافی هم به من نمی‌دهد. ای مادر! حالا چه کنم؟»

شب فرا رسید و فاطمه به خواب رفت. در خواب، مادرش را دید که کنار بالینش آمد و به او گفت:«به خانه‌ی عمویت برو و هیچ‌کدام از چیزهایی را که به تو تعارف می‌کنند، قبول نکن. فقط بگو: ‘گوساله‌ی شما را می‌خواهم.’ سپس آن گوساله‌ی زردرنگ را بردار، به خانه بیاور و ببند. هر وقت گرسنه شدی، بگو: ‘ای گوساله‌ی زرد، از یک گوشتانت آش و از گوش دیگر پلو، و از گوش دیگر گلاب!’ اما مراقب باش که آن پیرزن خالکوب از این موضوع باخبر نشود.»

صبح که از خواب بیدار شد، به خانه‌ی عمویش رفت و هر چیزی را که به او تعارف کردند، نپذیرفت و فقط گفت:«من گوساله‌ی زرد را می‌خواهم.»

آن‌ها گوساله‌ی زرد را به او دادند و فاطمه با آن به خانه برگشت.

پیرزن خالکوب پرسید: «این چیست؟»

فاطمه پاسخ داد: «از خانه‌ی عمویم آورده‌ام.»

چند ماه بعد، نامادری‌اش دو دختر به دنیا آورد. یکی را چار‌ته (چهارچشم) و دیگری را چار‌انگیلا (چهاردست‌وپا) نامیدند. این دو دختر بزرگ شدند، و مادرشان هرچه آرد گندم به دست می‌آورد، برای آن‌ها نان می‌پخت و به آن‌ها می‌داد، زیرا فرزندان خودش بودند. اما به فاطمه، که مادر نداشت، فقط سبوس جو می‌داد.

با این حال، فاطمه هر روز به تپه می‌رفت، سبوس جو را به گوساله‌ی زرد می‌داد و بر گوشش ضربه‌ای می‌زد. آن‌وقت هرچه که می‌خواست، ظاهر می‌شد. این ماجرا ادامه داشت تا اینکه روزی نامادری‌اش گفت:«دختر! چرا این دو دختر من که نان گندم می‌خورند، روزبه‌روز لاغرتر می‌شوند، اما تو که سبوس جو می‌خوری، هر روز چاق‌تر و قوی‌تر می‌شوی؟»

فاطمه پاسخ داد: «من به آن عادت کرده‌ام.»

اما پیرزن در دلش گفت: «بگذار فردا چارته را همراه او بفرستم تا ببینم چه می‌کند.»

صبح روز بعد، پیرزن به دخترش گفت: «چارته، دخترم، امروز با خواهرت برو.»

چارته گفت: «چشم، مادر.»

دو خواهر با هم راه افتادند و تا ظهر در تپه‌ها پرسه زدند. فاطمه از ترس چیزی نمی‌گفت، اما از شدت گرسنگی دیگر تاب نیاورد و گفت:«ای خواهر، اگر چیزی به تو بگویم، قول می‌دهی به مادرت نگی؟»

چارته گفت: «نه، به جان پدرم، به کسی نمی‌گویم!»

آن‌وقت فاطمه گوساله را پیش آورد و گفت:«ای گوساله‌ی زرد! از یک گوش آش و پلو و از گوش دیگر گلاب!»

بلافاصله، روی دستمال و پارچه‌ای که پهن کرده بودند، پر از غذا شد. دو خواهر آن‌قدر خوردند که دیگر نتوانستند لقمه‌ای بردارند.

هنگام غروب، دو خواهر با هم راه افتادند و به اردوگاه برگشتند. مادر از چارته پرسید:«دخترم، چه دیدی؟»

چارته جواب داد: «هیچ‌چیز، مادر! این بدبخت فقط همان سبوس جو را خورد.»

مادر با عصبانیت فریاد زد: «نفرین بر تو! تو دختر خبیثی هستی!»

روز بعد، مادر به چارانگیلا گفت: «دخترم، امروز تو با خواهرت برو.»

چارانگیلا برخاست و همراه فاطمه رفت. آن‌ها تا ظهر در تپه‌ها پرسه زدند و فاطمه که از شدت گرسنگی دیگر تاب نداشت، گفت:«ای خواهر، اگر چیزی به تو بگویم، قول می‌دهی به مادرت نگی؟»

چارانگیلا گفت: «نه، به جان پدرم، به کسی نمی‌گویم!»

فاطمه گوساله را پیش آورد و طبق معمول گفت:«ای گوساله‌ی زرد! از یک گوش آش و پلو و از گوش دیگر گلاب!»

بلافاصله، سفره‌ای که پهن کرده بودند، پر از غذا شد و هر دو آن‌قدر خوردند که دیگر نتوانستند لقمه‌ای بردارند.

اما این بار، چارانگیلا زرنگی کرد. او مقداری از غذاها را در یک کیسه‌ی چرمی پنهان کرد و هنگام غروب، وقتی به اردوگاه نزدیک شد، با صدای بلند گفت:«مادر! یک روانداز اسب و یک پارچه‌ی زین پهن کن تا پیشت بیایم.»

مادرش بلافاصله روانداز و پارچه‌ی زین را پهن کرد. وقتی چارانگیلا کیسه را خالی کرد، شکر و نبات، آش و گوشت از آن بیرون ریخت.

مادرش با تعجب گفت: «دخترم! نگفتم که این دختره حتماً غذای خوبی می‌خورد که این‌قدر خوش‌رنگ و سرحال است؟!»

نامادری نقشه‌ای کشید. او خودش را به مریضی زد و گفت: «من دیگر دارم می‌میرم!»

او دو تکه نان خشک را برداشت و یکی را روی سینه و دیگری را پشتش گذاشت، انگار که مرهمی برای بیماری‌اش باشد. سپس شروع کرد به ناله کردن: «وای، وای! تب دارم!»

شوهرش وارد شد و پرسید: «چی شده؟»

زن در حالی که ناله می‌کرد، گفت: «تب دارم… دارم می‌میرم!»

اما روز قبل، آن پیرزن پیش آخوند رفته بود و پنج قران رشوه به او داده و گفته بود:«شوهرم پیش تو خواهد آمد تا طالع مرا بگیرد. وقتی آمد، بگو:«گوشت یک گوساله‌ی زرد برای او خوب است.»»

آخوند گفت: «خیلی خوب!» و این نقشه بین آن‌ها طرح شد.

حالا پیرزن مدام ناله می‌کرد: «هیچ‌کس نیست که از من مراقبت کند. از بی‌توجهی خواهم مرد!»

شوهرش پرسید: «من چه‌کار کنم؟»

زن گفت: «برو پیش آخوند و برایم دعا بگیر.»

مرد رفت پیش آخوند و گفت: «ای آخوند، هرچه بخواهی به تو می‌دهم، فقط نگذار زنم بمیرد. جلد قرآنت را بردار و برایش دعا کن.»

آخوند قرآنش را گشود و دعا خواند و گفت: «ای دوست، گوشت یک گوساله‌ی زرد برای او تجویز شده است. حالا خودت تصمیم بگیر که چه‌کنی.»

شوهر به خانه برگشت و به فاطمه گفت:«دخترم، گوساله‌ات را به من بده تا برای زنم قربانی کنم. نمی‌توانم بگذارم او بمیرد.»

فاطمه گفت: «ای پدر! آن‌ها ریشت را تراشیدند، دارند تو را فریب می‌دهند! این زن مریض نیست. او فقط از روی دشمنی با من می‌خواهد گوساله‌ام را بکشد.»

اما پدرش خشمگین شد، چوبی برداشت و او را کتک زد. سپس رفت و گوساله را آورد و آماده‌ی قربانی کردنش شد.

اما فاطمه زیر لب گفت: «لبه‌ی کارد همچون پشت کارد شود!»

و هر چه پدرش تلاش کرد، چاقو نمی‌برید. او از خشم به سمت فاطمه حمله کرد و او را آن‌قدر زد که فاطمه گریه‌کنان فریاد زد: «ببر!»

و همان لحظه چاقو برید.

سپس پدرش گوساله را پوست کند، آن را در دیگ انداخت و روی آتش گذاشت. اما فاطمه زیر لب گفت:«نپز!»

و دیگ دو روز تمام روی آتش ماند، اما غذا پخته نشد.

پدرش دوباره با چوب به سراغش رفت و آن‌قدر او را زد تا فاطمه گریه‌کنان فریاد زد: «بپز!»

و همان لحظه غذا پخته شد. همه از گوشت گوساله خوردند، اما چیزی به فاطمه ندادند.

او استخوان‌های گوساله را جمع کرد، به سر مزار مادرش رفت و با اندوه گفت:«مادر! منم، فاطمه! حالا گوساله‌ی زردم را هم از دست دادم. حالا باید چه کنم؟»

سپس به خانه بازگشت و خوابید.

در خواب، مادرش به بالینش آمد و گفت:«دخترم، کمی پنبه روی جاده بینداز تا باد آن را ببرد، و هرجا که پنبه رفت، دنبالش برو. آن‌قدر پیش برو تا به در خانه‌ی «علیا زنگل دیو» برسی. وقتی به آنجا رسیدی، سرش را روی زانویت بگذار. او از تو خواهد خواست که موهایش را شانه کنی. سپس از تو می‌پرسد:«شانه‌ی من بهتر است یا شانه‌ی مادرت؟»و تو باید بگویی:«مادرم به درک! شانه‌ی تو بهتر است!»»

سپس از تو خواهد پرسید: «بند مشک من بهتر است یا بند مشک مادرت؟» بگو: «مال تو بهتر است.» هرچه بپرسد، همیشه وسایل او را ستایش کن.»

فاطمه از خواب برخاست، مقداری پنبه به باد سپرد و به دنبالش رفت تا به خانه‌ی علیا زینگل رسید. به او سلام کرد و علیا زینگل پاسخ داد:«ای زاده‌ی انسان، چه می‌خواهی؟ بیا و بنشین.»

فاطمه نزدیک شد و علیا زینگل سرش را روی زانوی او گذاشت. هرچه که از او پرسید، فاطمه در پاسخ گفت:«مال تو بهتر است.»

دیوی که در علیا زینگل بود، بسیار خشنود شد و گفت:«ای زاده‌ی انسان، اکنون می‌خواهم بخوابم. هنگامی که خواب هستم، ابری سیاه خواهد آمد، اما تو مرا بیدار نکن. سپس ابری سفید می‌آید، و آن زمان باید مرا بیدار کنی.»

فاطمه گفت: «بسیار خوب.» علیا زینگل به خواب رفت. ابر سیاهی آمد و گذشت، اما فاطمه او را بیدار نکرد. سپس ابری سفید پیدا شد، و فاطمه ناگهان به گریه افتاد. اشک‌هایش بر صورت علیا زینگل چکید.

ناگهان، علیا زینگل بیدار شد، برخاست و پیشانی فاطمه را بوسید و گفت:«تو فرزند من هستی؛ هرچه بخواهی به تو می‌دهم.»

سپس، ماهی بر چانه‌اش و خورشیدی بر پیشانی‌اش گذاشت و گفت:«اکنون برو.»

رمزگشایی قصه‌های فولکلور ایرانی؛ گفت‌وگو با رویا قلی‌پور (Roya Gholipour)

همچنین، جفتی دمپایی زرین و جواهر دار به او داد. فاطمه به راه افتاد.

در راه، یکی از دمپایی‌هایش از پایش افتاد. همان زمان، پسر پادشاه که برای شکار بیرون رفته بود، آن را بر زمین دید. دمپایی‌ای که با طلا و جواهرات تزیین شده بود.

با شگفتی فریاد زد:«خدای من! اگر دمپایی‌اش چنین باشکوه است، خود او چگونه خواهد بود؟!»

پس، شکار را رها کرد و عاشق صاحب آن دمپایی شد.

پس، پسر پادشاه به سراغ پیرزنی رفت و به او گفت:«ای پیرزن، صاحب این دمپایی را برایم پیدا کن، و در عوض هرچه بخواهی به تو می‌دهم.»

پیرزن گفت:«او را برایت پیدا می‌کنم، به شرطی که به من آن‌قدر آرد و شیره بدهی که سیر شوم.»

پسر پادشاه پذیرفت و آن‌قدر آرد و شیره به پیرزن داد تا دیگر نتوانست بیشتر بخورد.

وقتی پیرزن از خوردن فارغ شد، برخاست، چادرش را به دور خود پیچید و به راه افتاد تا اینکه به بانویی رسید که همچون ماه درخشان بود و بی‌وقفه گریه می‌کرد.

پیرزن گفت:«دخترم، چرا گریه می‌کنی؟»

فاطمه پاسخ داد:«یکی از دمپایی‌هایم را گم کرده‌ام.»

پیرزن گفت:«گریه نکن، دخترم، دمپایی‌ات را پیدا کرده‌ام. بیا تا آن را به تو بدهم.»

فاطمه از خوشحالی لبخند زد، و پیرزن که چهره‌ی درخشان او را دید، با خود گفت:«خداوند چنین صورتی را تنها برای خود نیافریده است.»

سپس پرسید:«دخترم، خانه‌ات کجاست؟»

فاطمه پاسخ داد:«در فلان مکان.»

وقتی به قصر رسیدند، پیرزن فاطمه را به داخل برد. همین که پسر پادشاه چشمش به فاطمه افتاد، حیرت‌زده شد. با شگفتی گفت: «به خدا سوگند! زیبایی تو از آنچه در خیالم تصور می‌کردم، بسیار بیشتر است.»

فاطمه سرش را پایین انداخت و خجالت‌زده ایستاد. پسر پادشاه جلو آمد و کفش گمشده را در کنار پای دیگرش قرار داد. کفش کاملاً اندازه‌ی پای او بود.

با لبخند رو به خدمتکارانش کرد و اعلام کرد: «برای عروسی آماده شوید! این دختری است که با او ازدواج خواهم کرد.»

و بدین‌سان، تدارک باشکوه‌ترین عروسی در سراسر سرزمین آغاز شد. فاطمه که در زندگی سختی‌های بسیاری را تحمل کرده بود، اکنون سرنوشتی درخشان داشت و قرار بود ملکه شود.

پس از آن، پیرزن نزد پسر پادشاه بازگشت و گفت: «ای شاهزاده، به تو تبریک می‌گویم! صاحب آن کفش را یافتم، و چهره‌ای زیباتر از او هرگز خداوند نیافریده است.»

شاهزاده فوراً یکی از ملازمان خود را نزد پدر فاطمه فرستاد تا از او خواستگاری کند، و پدرش نیز با خوشحالی رضایت داد.

به مدت هفت شبانه‌روز جشن عروسی باشکوهی برپا شد و شاهزاده عروس زیبای خود را به کاخ برد. وقتی به او نگریست، دریافت که تاکنون هیچ‌کس چنین چهره‌ای دل‌فریب و زیبا ندیده است.

نه ماه، نه ساعت و نه روز بعد، فرزند پسری برای فاطمه به دنیا آمد و زندگی او رنگ سعادت گرفت.

اما حالا بیایید ببینیم چه بر سر چهارچشم و چهاردسته آمد.

وقتی آن‌ها از سرنوشت نیکوی خواهر ناتنی‌شان باخبر شدند، به طمع افتادند و همان راهی را که فاطمه رفته بود، پیش گرفتند و به خانه‌ی علیا زنگی، دیو قدرتمند رسیدند.

اما وقتی دیو همان سوالاتی را که از فاطمه پرسیده بود، از آن‌ها پرسید، پاسخ‌های نادرست و گستاخانه‌ای دادند. این کار علیا زنگی را به شدت خشمگین کرد. در نتیجه، دو گوش الاغ از جا کند و یکی را بر پیشانی هر یک از آن‌ها نشاند. سپس، دمی از گاو جدا کرد و آن را به چانه‌هایشان چسباند.

آن دو خواهر نادان، با این شکل و قیافه‌ی مضحک و نفرت‌انگیز، ناچار شدند با شرمندگی به خانه بازگردند.

روزی از روزها، آن دو خواهر ناتنی، چهاردسته و چهارچشم، با هم به کنار آب رفتند تا شنا کنند. در همان روز، همسر شاهزاده نیز در همان مکان برای آب‌تنی آمده بود.

فاطمه لباس‌هایش را کنار گذاشت و به درون آب فرو رفت. پس از آنکه از آب بیرون آمد، در پای درخت بیدی که در میان جنگل قرار داشت، نشست تا خودش را خشک کند و سپس لباس بپوشد و به خانه بازگردد.

اما ناگهان چهاردسته از پشت، دو گیسوی بلند فاطمه را گرفت و آن‌ها را محکم به تنه‌ی درخت بید بست. سپس، لباس‌های او را پوشید و با فریبکاری از آنجا گریخت.

اما فاطمه‌ی بیچاره که اسیر درخت شده بود، تنها و درمانده در میان جنگل باقی ماند. در همین هنگام، ببری وحشی از جنگل بیرون آمد و او را درید و خورد.

تنها یک قطره از خون فاطمه از لب ببر به زمین چکید، و از همان نقطه، نی‌ای سبز شد و رشد کرد.

او چادرش را محکم بر سر کشید و خود را جای فاطمه جا زد. سپس راهی کاخ شد و به حرمسرای شاهزاده رفت.

هنگامی که به گهواره‌ی کودک فاطمه رسید، نوزاد به‌شدت گریه می‌کرد و شیر می‌خواست، اما چهاردسته شیری برای او نداشت.

شب هنگام، شاهزاده به خانه بازگشت. او به این عادت کرده بود که هر شب، نوری شگفت‌انگیز در اتاق همسرش بدرخشد و نیازی به چراغ نباشد. اما آن شب، نه از آن نور اثری بود و نه از هیچ چراغ دیگری، و فرزندش بی‌وقفه گریه می‌کرد…

شاهزاده که از آنچه اتفاق افتاده بود، شگفت‌زده شده بود، با خود گفت:«خدایا! این چه رازی است؟ همسرم، امشب چه نیرنگی در سر داری؟»

اما چهاردسته با خونسردی پاسخ داد:«هیچ چیز، ای شاهزاده!»

شاهزاده در همان لحظه متوجه صدای عجیبی شد که از دندان‌قروچه‌ای ناشناخته می‌آمد. در حقیقت، چهاردسته در حال جویدن گوش الاغ و دم گاو بود، تا مبادا صبح شود و کسی آن‌ها را روی سر و صورتش ببیند!

شاهزاده که سخت نگران شده بود، نزد مادرش رفت و گفت:«مادر، امشب اتفاق شومی برایم افتاده، ولی نمی‌دانم راز آن چیست.»

«چطور؟ چه شده؟» مادرش پرسید.

شاهزاده گفت:«از روزی که ازدواج کرده‌ام، چهره‌ی همسرم در تاریکی می‌درخشید و نیازی به چراغ نبود. اما امشب، هیچ نوری نیست و پسرم نیز آرام نمی‌گیرد.»

اما هیچ کاری از دستشان برنمی‌آمد، و آن شب، شاهزاده در اتاق مادرش خوابید.

بعد از آن، چهاردسته، نوزاد را با شیر گاو بزرگ کرد و هیچ‌کس از ماجرای وحشتناکی که اتفاق افتاده بود، خبری نداشت. با این حال، شاهزاده در دلش حس می‌کرد که همسرش دیگر آن شخص سابق نیست.

دو سال گذشت…

روزی شاهزاده برای شکار به صحرا رفت. در میان راه، چوپانی را دید که کنار گله‌اش نشسته و بر نی‌ای که در دست داشت، می‌نواخت.

اما نغمه‌ای که از نی شنیده می‌شد، شبیه یک آواز غم‌انگیز بود:

🎶 ای چوپان، بنواز خوش‌تر بنواز!🎶 سرگذشت من را به گوش همه برسان:🎶 گیسوانم را بستند بر درخت بید🎶 خواهری که قصد جانم را داشت، چنین کرد…🎶 و آن که اکنون جای مرا گرفته است،🎶 بر پیشانی‌اش زشتی و پلیدی نشسته!🎶 سپس ببری آمد و مرا بلعید🎶 جز قطره‌ای خون که بر زمین چکید…🎶 و از همان قطره‌ی خون، نی‌ای سبز شد،🎶 که حالا برای همه، حقیقت را بازگو می‌کند…

شاهزاده با شنیدن این نغمه، بر جای خود میخکوب شد…!

شاهزاده وقتی این آواز را شنید، بسیار خوشحال شد و با خود گفت:«این نی، خبری از همسر من دارد!»

پس نی را از چوپان گرفت و خودش بر آن نواخت. ناگهان متوجه شد که این بار نی نام خودش را صدا می‌زند، نه چوپان را!

شاهزاده با شگفتی گفت:«این نی را برای پسرم می‌برم تا با آن بازی کند.»

او به قصر بازگشت و نی را به دست فرزند خردسالش داد. کودک شروع به نواختن کرد، اما چهاردسته که راز نی را می‌دانست، فوراً آن را از دستان کودک گرفت و داخل یک خمره‌ی سفالی خالی پرتاب کرد!

شاهزاده که متوجه این حرکت شد، دستش را درون خمره برد تا نی را بیرون بیاورد، اما نی دسته‌ای گل به دستش داد.

سپس کودک نیز جلو آمد و وقتی نی را لمس کرد، دسته‌ای گل دریافت کرد.

اما وقتی چهاردسته دستش را دراز کرد، نی سوزنی تیز به کف دستش فرو کرد!

مدتی بعد، شبی که هیچ‌کس در اطراف نبود، او از خمره بیرون آمد و نوری درخشان اتاق را فرا گرفت. نور آن‌قدر زیاد بود که اتاق مانند شب مهتابی روشن شد!

اتفاقاً همان لحظه، شاهزاده وارد شد و با حیرت دید که اتاق پر از نور شده است! اما همین که فاطیما نگاهش به شوهرش افتاد، دوباره به درون خمره بازگشت.

شاهزاده به دهانه‌ی خمره نزدیک شد و گفت:«بیرون بیا!»

فاطیما پاسخ داد:«نمی‌توانم بیرون بیایم!»

«چرا؟»

«چون لباسی بر تن ندارم!»

شاهزاده گفت:«پس صبر کن تا برایت لباس بیاورم.»

چهاردسته که متوجه این صحنه شد، ترسید و خواست فرار کند!

اما فاطیما با صدای بلند فریاد زد:«درها را قفل کنید! نگذارید این زن از خانه فرار کند، و هیچ‌کس هم وارد نشود، تا زمانی که من لباس بپوشم!»

درها را بستند و لباس‌هایی زیبا و رنگارنگ برای فاطیما آوردند. او لباس‌هایش را پوشید و از درون خمره بیرون آمد.

شاهزاده با شگفتی به او نگریست و گفت:«این، همسر واقعی من است، نه آن زن دیگر! این چه ماجرای عجیبی است که رخ داده؟»

همگی، از جمله شاهزاده، فاطیما، و کودکشان، نشستند. سپس شاهزاده به همسرش گفت:«حالا حقیقت را برایم تعریف کن تا بفهمم چه اتفاقی افتاده! تو که هستی و این زن دیگر چه کسی است؟»

فاطیما پاسخ داد:«اول پسرم را به من بدهید!»

کودک را به آغوش مادرش بازگرداندند. او دستانش را به گردن مادر حلقه کرد و با آرامش روی سینه‌اش خوابید.

سپس فاطیما تمام ماجرا را از ابتدا تا انتها تعریف کرد:

چگونه فریب خورد،

چگونه مادرش را به اشتباه کشت،

چگونه به خانه‌ی دیو رفت،

چگونه به شاهزاده رسید،

و چگونه خواهرانش به او خیانت کردند.

در پایان، گفت:«اکنون تصمیم با توست که در مورد آنها حکم صادر کنی.»

شاهزاده از خشم به جوش آمد!

او دستور داد که:

دو قاطر وحشی،

دو دیگ شکسته،

و دو سگ درنده بیاورند.

سپس دستور داد موهای چهاردسته و چهارجشم را به دم قاطرها ببندند و رهایشان کنند.

قاطرها با سرعت به تاخت رفتند،سگ‌ها با فریاد زوزه کشیدند،دیگ‌ها به هم خوردند و صدا کردند،و دو خواهر حیله‌گر، جیغ‌کشان،در زیر لگد قاطرها تکه‌تکه شدندو سرانجام به دوزخ رفتند!

قصه‌های دیگر همین شب

قصه‌های دیگری از این دست را در قصه‌های فولکلور ایرانی بخوانید و بشنوید.

منبع

  • دیوید و اِمیلی لاریمر، قصه‌های ایرانی (Persian Tales: Written Down for the First Time in the Original Kermani and Bakhtiari)، لندن، انتشارات مک‌میلان، ۱۹۱۹.

شما هم می‌توانید نویسنده باشید

در ادامه بخوانید

روایت‌های دیگری از قصه‌های فولکلور ایرانی

قصه های فولکلور ایرانی
قصه‌های فولکلور ایرانی

قصه های فولکلور ایرانی

ویدیوی کوتاه تحوت: داستان‌های کهن ایرانی در تحوت قصه‌های فولکلور ایرانی بخش مهمی از میراث فرهنگی ما هستند؛ روایت‌هایی که سینه‌به‌سینه از نسل‌های گذشته منتقل شده‌اند…

قسمت پادکست ۴ دقیقه خواندن
داستان لاک‌پشت و روباه؛ قصه‌ای از فولکلور ایرانی
قصه‌های فولکلور ایرانی

داستان لاک‌پشت و روباه؛ قصه‌ای از فولکلور ایرانی

داستان لاک‌پشت و روباه، قصه‌ای عامیانه از فولکلور ایرانی به روایت پادکست تحوت: روزی روزگاری لاک‌پشتی بود که به او «کاسه‌برپشت» می‌گفتند. او در حال کاشت…

قسمت پادکست ۵ دقیقه خواندن
داستان پرنده جادویی؛ قصه‌ای از فولکلور ایرانی
قصه‌های فولکلور ایرانی

داستان پرنده جادویی؛ قصه‌ای از فولکلور ایرانی

داستان پرنده جادویی، قصه‌ای عامیانه از فولکلور ایرانی به روایت پادکست تحوت: روزی روزگاری مرد فقیری بود که زندگی خود را با بریدن و آوردن بوته‌های خار…

قسمت پادکست ۲۱ دقیقه خواندن

پادکست تحوت را در سایر پادگیرها بشنوید