داستان نخودو؛ قصهای از فولکلور ایرانی
این قصه را در قسمت «سهند» از مجموعهٔ قصههای فولکلور ایرانی پادکست تحوت، که در نوروز ۱۴۰۴ منتشر شد، میتوانید بشنوید.
روزی روزگاری، زمانی بود که هیچکس نبود جز خدا.
روزی مردی به خانهاش آمد و به همسرش گفت:«عزیزم، کمی آش بپز و بگذار کسی آن را برایم به مغازه بیاورد.»
زن آش را پخت و در کاسهای ریخت و با خود گفت:«ای کاش پسری داشتم! او میتوانست کاسه آش را برای پدرش ببرد.»
ناگهان، همانطور که هنوز حرفش تمام نشده بود، نخودی از داخل آش بیرون پرید و گفت:«من پسرت هستم. کاسه را پر کن، من آن را برای پدرم میبرم.»
زن کاسه را پر کرد، نخودو آن را روی سرش گذاشت و به سمت مغازه پدرش رفت.
پدرش با تعجب پرسید:«تو کی هستی؟»
نخودو پاسخ داد:«من پسرت هستم و نامم نخودو است.»
پدر گفت:«اگر تو پسر منی، پس برو و پول یک شاهی مرا از پادشاه بگیر!»
نخودو گفت:«باشد، همین حالا میروم.»
او راه افتاد و رفت تا به کنار جویباری رسید. زنی را دید که لباس میشست.
گفت:«بیا و این کلاهم را برایم بشور.»
زن گفت:«صابون ندارم.»
نخودو تهدید کرد:«اگر نشویی، تمام آب جوی را مینوشم!»
سپس یک پایش را روی یک طرف جوی گذاشت و پای دیگرش را روی طرف دیگر، خم شد و تمام آب جوی را نوشید. سپس دوباره راه افتاد.
کمی که رفت، پلنگی از مقابلش بیرون پرید و پرسید:«نخودو، کجا میروی؟»
او پاسخ داد:«میروم پول یک شاهی پدرم را از پادشاه بگیرم.»
پلنگ گفت:«من هم میآیم.»
نخودو گفت:«نه، تو خسته میشوی.»
پلنگ گفت:«نه، خسته نمیشوم.»
نخودو پذیرفت و راه افتادند. اما چند قدم بیشتر نرفته بودند که پلنگ گفت:«خسته شدم، نخودو!»
نخودو گفت:«دندانهایت را دربیاور و داخل دهانم بپر.»
پلنگ چنین کرد و نخودو او را در دهانش جا داد.
کمی بعد، گرگی جلو آمد و پرسید:«نخودو، کجا میروی؟»
او پاسخ داد:«میروم پول یک شاهی پدرم را از پادشاه بگیرم.»
گرگ گفت:«من هم میآیم.»
نخودو گفت:«نه، تو خسته میشوی.»
گرگ اصرار کرد، نخودو پذیرفت، اما بعد از چند قدم، گرگ هم خسته شد. نخودو گفت:«دندانهایت را دربیاور و داخل دهانم بپر.»
گرگ هم همین کار را کرد.
کمی بعد، شغالی سر راهش سبز شد و پرسید:«کجا میروی، نخودو؟»
او پاسخ داد:«میروم پول یک شاهی پدرم را از پادشاه بگیرم.»
شغال گفت:«من هم میآیم.»
اما همانند دیگران، او هم بعد از چند قدم خسته شد و نخودو او را هم در دهانش جا داد.
سرانجام نخودو به قصر پادشاه رسید و فریاد زد:«آمدهام تا یک شاهی پدرم را از تو بگیرم!»
پادشاه خشمگین شد و گفت:«این چه گستاخی است؟ او را ببرید و شب در قفس خروسهای جنگی من بیندازید تا او را تکهتکه کنند.»
خدمتکاران او را به قفس خروسها انداختند، اما نخودو دهانش را باز کرد و گفت:«بیا بیرون و این خروسها را خفه کن!»
شغال بیرون پرید، تمام خروسها را خفه کرد و رفت.
صبح روز بعد، نگهبانان دیدند که همه خروسها مردهاند و نخودو زنده مانده است.
پادشاه عصبانی شد و گفت:«او را به طویله اسبهای وحشی بیندازید!»
اما نخودو دهانش را باز کرد و گفت:«بیا بیرون و این اسبها را بخور!»
گرگ بیرون پرید، همه اسبها را خورد و رفت.
روز بعد، پادشاه او را در باغ وحش خود انداخت، اما نخودو دهانش را باز کرد و گفت:«بیا بیرون و تمام این حیوانات را تکهتکه کن!»
پلنگ بیرون پرید و تمام حیوانات را درید و رفت.
پادشاه که بهشدت عصبانی شده بود، گفت:«او را در اتاقی پر از کاه بیندازید و آتش بزنید!»
اما نخودو آب جوی را که خورده بود، بیرون ریخت و آتش را خاموش کرد.
در نهایت، وزیر دانای پادشاه گفت:«ما هرگز نمیتوانیم بر او پیروز شویم. بهتر است اجازه دهیم شاهی پدرش را از خزانه بگیرد و برود.»
پادشاه پذیرفت و او را به خزانه فرستادند.
نخودو دهانش را باز کرد، همه طلاها و جواهرات را بلعید، فقط یک سکه را بیرون آورد و گفت:«ببینید، شاهی پدرم را برداشتم و میروم!»
او نزد پدرش رفت، سکه را داد و سپس به خانه بازگشت و به مادرش گفت:«مادر، آش بپز و به من بده، بعد مرا از پای چرخ نخ ریسی آویزان کن و آرام با یک چوب بزن!»
مادرش چنین کرد و وقتی نخودو را زد، تمام طلاها و جواهرات از دهانش بیرون ریختند.
آنها بسیار ثروتمند شدند و از آن پس، پدر، مادر و نخودو با شادی زندگی کردند.
قصههای دیگر همین شب
قصههای دیگری از این دست را در قصههای فولکلور ایرانی بخوانید و بشنوید.
منبع
- دیوید و اِمیلی لاریمر، قصههای ایرانی (Persian Tales: Written Down for the First Time in the Original Kermani and Bakhtiari)، لندن، انتشارات مکمیلان، ۱۹۱۹.
