رامایانا قسمت هفتم – گوزن طلایی

شنیداری ۱۹ دقیقه خواندن
رامایانا قسمت هفتم – گوزن طلایی

پاکدامنی لاکشمن

در زمان بارندگی، سیتا ترجیح می‌داد در غار بماند. آن‌ها همیشه غارهایی با سه بخش انتخاب می‌کردند؛ بخش مرکزی برای سیتا و بخش‌های دو طرف برای برادران. در تابستان‌ها، آن‌ها ماندن در کنار برکه‌ها را ترجیح می‌دادند؛ برکه‌ی مرکزی برای سیتا و برکه‌های مجاور برای برادران. گهگاه با استفاده از علف و برگ، کاه و چوب، کلبه‌هایی می‌ساختند، اما فقط برای سیتا. برادران به زندگی در فضای باز، خوابیدن زیر سایه‌ی درختان و لذت بردن از نور خورشید در بعدازظهرها عادت کرده بودند.

یک روز، زمانی که رام برای شکار بیرون رفته بود، سیتا تصمیم گرفت چرت بزند و لاکشمن نگهبانی می‌داد. او پوست آهویی را پهن کرد و زیر سایه‌ی درختی دراز کشید. خواب به سرعت فرا رسید، چرا که نسیم ملایم و مهربان بود. بعداً، زمانی که او در خوابی عمیق بود، باد سرکش شد و لباس‌های او را به هر طرف پراکنده کرد. سیتا در آرامش خوابیده بود و آگاه نبود که بدنش نمایان شده است.

وقتی رام بازگشت، سیتا را دید که بدون هیچ پروایی، برهنه [بی‌پوشش] افتاده است. لاکشمن با پشت به او و رو به جنگل نشسته بود. رام گفت: «اوه، چه کسی می‌تواند در برابر زیبایی کسی که چنین بی‌پروا زیر درخت آرمیده است، مقاومت کند؟»

لاکشمن که متوجه شد رام به سیتا اشاره دارد، گفت: «آن کس که پسر داشراتا و سومترا، برادر رام و شوهر اورمیلا است، یقیناً می‌تواند در برابر چنین زیبایی‌ای که رام می‌گوید بی‌پروا زیر درخت آرمیده است، مقاومت کند.» رام لبخند زد. پاکدامنی برادرش جای تردید نداشت.

اما ایندرا چندان تحت تأثیر قرار نگرفت. او تصمیم گرفت لاکشمن را آزمایش کند و یک «آپسارا» (حوری آسمانی) را برای فریفتن او فرستاد. لاکشمن او را از خود راند، اما آن آپسارا که «ایندراکامیني» نام داشت، تصمیم گرفت نیرنگی به لاکشمن بزند. او چند تار از موهایش را انداخت؛ آن‌ها به لباس‌های پوست درختیِ لاکشمن چسبیدند.

آن شب، وقتی آن‌ها در کنار آتش شامگاهی استراحت می‌کردند، سیتا با دیدن آن‌ها پرسید: «این چیست؟ این موی یک زن است، موی زنی آراسته، چرا که بوی روغن‌های معطر می‌دهد. به نظر می‌رسد برای خود همسری پیدا کرده‌ای. روشن است که دوری از اورمیلا غیرقابل تحمل شده است.»

آنچه به شوخی گفته شد، جدی گرفته شد. لاکشمن از تصورِ متهم شدن به بی‌وفایی نسبت به همسرش چنان خشمگین شد که به میان آتشی که دورش نشسته بودند، پرید. رام مبهوت شد. سیتا فریاد کشید. لاکشمن گفت: «ببینید، آتش به من آسیبی نمی‌رساند. آیا به دلیل دیگری نیاز دارید تا ثابت شود من به همسرم وفادار بوده‌ام؟» آن شب هیچ‌کس صحبت نکرد. سیتا متوجه شد که پاکدامنی مردان خاندان «راگو» شوخی‌بردار نیست.

وداواتی

روزی، این سه تبعیدی با زنی روبرو شدند که خود را «وداواتی» معرفی کرد. او می‌خواست همسر ویشنو باشد و به همین دلیل تمام خواستگارانی را که برای ازدواج با او نزد والدینش می‌آمدند، رد کرده بود. یکی از خواستگاران، والدین او را کشت و او به جنگل رفت تا به عنوان یک زاهد زندگی کند تا زمانی که ویشنو را ملاقات کند. او در هر کجا که می‌رفت توسط مردان بسیاری که خواهان او بودند مورد آزار قرار می‌گرفت، اما مصمم بود که فقط با ویشنو ازدواج کند. وقتی او رام را دید، وداواتی گفت: «تو ویشنو بر روی زمین هستی. با من ازدواج کن. من سال‌هاست که منتظر تو بوده‌ام.»

رام گفت: «من سیتای خود را دارم. هیچ‌کس جای او را نخواهد گرفت.»

او گفت: «پس بگذار خدمتکار سیتا باشم.»

رام گفت: «نه. تو انتظاراتی از من خواهی داشت که من هرگز برآورده نخواهم کرد. کمی دیگر منتظر بمان. ویشنو روزی در شکلی متفاوت باز خواهد گشت و تو را به همسری برخواهد گزید.»

بعدها، راوانا نیز سعی کرد به وداواتی تعرض کند. وداواتی که از انتظار و مورد آزار قرار گرفتن خسته شده بود، به امید تولد دوباره به عنوان کسی که همسر ویشنو خواهد بود، در آتش پرید.

سلاح‌های ورزش و بقا

رام و لاکشمن از شکار لذت می‌بردند. زمانی که یکی برای تعقیب شکار بیرون می‌رفت، دیگری در حالی که سیتا جنگل را برای یافتن غذا جستجو می‌کرد، مراقب او بود. آن‌ها عمدتاً ببر و گوزن شکار می‌کردند و پوست و شاخ آن‌ها را به عنوان غنیمت جمع‌آوری می‌کردند. برخی از پوست‌های حیوانات را برای خودشان، به عنوان زیرانداز برای نشستن و شال برای پوشاندن خود استفاده می‌کردند. بسیاری را هم به فرزانگانی که ملاقات می‌کردند هدیه می‌دادند. از شاخ‌ها برای ساختن سلاح، عمدتاً سرِ تیرها، استفاده می‌شد. آن‌ها گوشت را روی زمین می‌گذاشتند تا کرکس‌ها بخورند. رام از خوردن گوشت، که جنگجویان با ولع می‌خوردند، پرهیز می‌کرد، زیرا احساس می‌کرد که برای یک زاهد شایسته نیست. بنابراین لاکشمن نیز از آن دوری می‌کرد.

سیتا یک بار پرسید: «آیا حتماً باید این جانوران بیچاره را شکار کنید؟ آیا نمی‌توانید فقط از تماشای آن‌ها لذت ببرید وقتی در جنگل‌ها به سوی چراگاه‌ها یا شکار، و یا به دور از شکارچیان می‌دوند؟»

رام گفت: «ما پادشاه، جنگجو و شکارچی هستیم. این کاری است که ما انجام می‌دهیم. اینگونه اطمینان حاصل می‌کنیم که مهارت‌هایمان دست‌نخورده باقی بماند. سیتا، فراموش نکن، اینجا یک جنگل است، نه یک باغ. خطر در هر گوشه‌ای در کمین است. آتشِ اجاق، حصارِ اطراف کلبه‌ی ما و تیرهای در ترکشمان از ما محافظت می‌کنند.»

یک روز، وقتی سیتا در حال جمع‌آوری گل برای درست کردن گل‌رشته برای رام بود، از پشت توسط یک «راکشاسا» (دیو) گرفته شد. قبل از اینکه لاکشمن بتواند کمانش را بلند کند و جلوی راکشاسا را بگیرد، او در حالی که سیتا را روی شانه‌هایش گذاشته بود، فرار کرد. لاکشمن راکشاسا را تعقیب کرد و رام را صدا زد. رام راه را بر راکشاسا بست و به سمت آن موجود پلید تیراندازی کرد. این تیرها پاهای راکشاسا را قطع کردند. او افتاد اما از رها کردن سیتا خودداری کرد. سپس تیرهای رام بازوهای او را قطع کردند. سیتا اکنون توانست فرار کند. خون از چهار عضو او فوران می‌کرد، اما راکشاسا از مردن امتناع می‌کرد.

راکشاسا گفت: «من ویرادها Viradha  هستم. سلاح‌های شما مرا نخواهد کشت. مرا در اعماق زمین دفن کنید، به اندازه‌ای عمیق که هیچ شکارگری مرا بیرون نکشد، تا بتوانم در آرامش بمیرم. مرا اینجا بی‌پناه روی زمین رها نکنید تا توسط کفتارها و کرکس‌ها دریده شوم.»

پس لاکشمن گودالی حفر کرد و رام راکشاسایی را که جرأت کرده بود به سیتا دست بزند، به درون آن انداخت. آن‌ها گودال را با گل پر کردند و از میان آن تپه، موجود زیبارویی برخاست و گفت: «من تومبورو هستم، نفرین شده بودم تا زمانی که مانند یک حیوان توسط یک شکارچی شکار شوم، راکشاسا باقی بمانم. از شما برای آزاد کردنم سپاسگزارم.»

رام گفت: «دیدی سیتا، سلاح‌ها و مهارت شکار کاربرد خود را دارند.»

سپس، روزی دیگر، لاکشمن یک گراز وحشی را به درون یک جنگل انبوه خیزران (بامبو) تعقیب کرد و شمشیرش را برای ضربه زدن به هدفش چرخاند. تیغه به گراز اصابت نکرد اما گردن یک «تاپاسوی» (ریاضت‌کش) را که در آنجا در حال مراقبه بود، قطع کرد. لاکشمن چنان بر شکار متمرکز بود که آن زاهد ساکن و خاموش را نادیده گرفته بود. لاکشمن از اینکه باعث مرگ یک بیگناه شده بود، احساس بدبختی می‌کرد. او آرزو می‌کرد که ای کاش به حرف سیتا گوش داده بود و در این هوسِ شکار غرق نمی‌شد.

اما ایندرا در برابر آن‌ها ظاهر شد و به لاکشمن تبریک گفت: «آن تاپاسوی یک راکشاسا، برادرزاده‌ی راوانا بود. اگر او موفق می‌شد، قدرت سرنگونی مرا پیدا می‌کرد. من گراز را فرستادم تا تو تیرهایت را به سمت او پرتاب کنی. تو فکر می‌کنی کاری که انجام دادی بد است، اما من می‌گویم کاری که کردی خوب است.»

آن شب سیتا و پسران داشراتا درباره‌ی «کارما» گفتگو کردند. لاکشمن گفت: «تمام رویدادهای زندگی ما واکنش‌هایی به اعمال گذشته هستند. امروز من به طور تصادفی مردی را کشتم. من فکر می‌کنم این بد بود. ایندرا می‌گوید خوب بود. این چه تأثیری بر آینده خواهد داشت؟ آیا خوش‌اقبالی به بار می‌آورد یا بداقبالی؟»

رام گفت: «رویدادها فقط رویداد هستند. این انسان‌ها هستند که آن‌ها را به عنوان خوب یا بد توصیف می‌کنند.»

سیتا نتوانست خودداری کند و گفت: «این روزها در جنگل، مطمئنم شما فکر می‌کنید که آن‌ها بد هستند. اما من فکر می‌کنم آن‌ها خوب هستند. در اینجا در جنگل آزادی بسیار زیادی وجود دارد؛ هیچ قانون و تشریفات و آیین‌هایی که ما را در خانه محدود می‌کرد، وجود ندارد.»

رام گفت: «همه چیزها فقط در نگاه به گذشته، خوب یا بد هستند.»

شوهر و پسر سورپاناکا

راکشاسایی که لاکشمن کشت، سونکومار، پسر سورپاناکا (خواهر راوانا، پادشاه لانکا) بود.

روزی ماندوداری، همسر راوانا، از سرو گوشت برای سورپاناکا خودداری کرد و این موضوع منجر به یک مشاجره خانوادگی بزرگ شد. شوهران آن‌ها سعی کردند زنان را آرام کنند تا اینکه ویدیوتجیوا Vidyutjiva (شوهر سورپاناکا) که توسط او تحریک شده بود، زبان عظیم خود را دراز کرد و راوانا را بلعید. این اتفاق در اوج عصبانیت رخ داد و همه بلافاصله متوجه عواقب وحشتناک این دعوای خانوادگی شدند: راوانا بلعیده شده بود و تنها راه نجات او، شکافتن شکم مردی بود که او را بلعیده بود. این کار باعث زنده ماندن راوانا و مرگ ویدیوتجیوا می‌شد.

راوانا به خواهرش گفت: «این کار را بکن و من پسر تو را وارث خود می‌کنم و هر مردی را که برای همسری انتخاب کنی، به تو خواهم داد.» سورپاناکا سپس با ناخن‌های چنگال‌مانندش شکم شوهرش را درید و برادرش را آزاد کرد. او بیوه شد اما این آزادی را یافت تا هر همسری را که می‌خواهد از جنگل‌ها برگزیند. او منتظر ماند تا راوانا به وعده‌اش مبنی بر وارث اعلام کردن پسرش عمل کند، اما راوانا چنین نکرد. وقتی پسرش بزرگ شد، بی‌تاب گشت و تصمیم گرفت به انجام تپاسیا (ریاضت) بپردازد تا سلاحی به دست آورد که با آن بتواند راوانا را بکشد. در حالی که او مشغول انجام تپاسیا بود، لاکشمن او را کشت و بدین ترتیب ناخواسته جان راوانا را نجات داد.

سورپاناکا که ابتدا شوهر و اکنون پسرش را از دست داده بود، خشمگین بود. او نمی‌توانست مسئول مرگ شوهرش را مجازات کند، زیرا او برادرش بود؛ اما مصمم بود این شکارچی (قاتل پسرش) را مجازات کند. بنابراین، رد پای لاکشمن را دنبال کرد و به سواحل رود گوداواری، در نزدیکی پانچاواتی رسید و رام و لاکشمن را در آنجا نشسته دید. آن‌ها زیبا بودند. تمام افکار انتقام‌جویانه محو شد و جای خود را به شهوت داد.

بدشکل کردن سورپاناکا

بله، آن‌ها شبیه حکیمان بودند. موهای درهم‌تنیده و ریش داشتند. بدن‌هایشان پوشیده از خاکستر بود و لباس‌هایی از پوست درخت و پوست حیوانات به تن داشتند. آن‌ها مانند مردان شمال، سلاح حمل می‌کردند، اما زیبا بودند. بلندقامت و ترکه، بدن‌هایشان زیر نور خورشید مانند برنز می‌درخشید. بوی عرق آن‌ها مست‌کننده بود. سورپاناکا از شدت هوس دچار سرگیجه شد.

او ابتدا نزد رام رفت، که احساس می‌کرد بلندتر است و شانه‌های پهن‌تری دارد و گفت: «بیا، معشوق من باش، میل مرا برآورده کن.»

رام که از این ابراز بی‌پرده‌ی میل متعجب شده بود، گفت: «من متأهل هستم.»

«این یعنی چه؟»

«یعنی من زنی همراه خود دارم و به دیگری نگاه نخواهم کرد. شاید بتوانی از برادرم که اینجا در جنگل تنهاست بپرسی.»

وقتی او به لاکشمن نزدیک شد، او گفت: «نه، دور شو. من علاقه‌ای ندارم. من به برادرم خدمت می‌کنم و نه هیچ‌کس دیگر.»

سورپاناکا نمی‌فهمید. چرا آن‌ها او را طرد می‌کردند؟ آیا او جذاب نبود؟ آیا آن‌ها تنها نبودند؟ سپس سیتا را دید که کنار رام نشسته بود و حدس زد که شاید با وجود او، آن‌ها به دنبال ارضای میل در جای دیگری نیستند. او رقیب بود؛ باید از بین می‌رفت. پس مانند حیوانی در فصل جفت‌گیری، به سوی سیتا هجوم برد، مصمم بود که با سنگی به او ضربه بزند و جمجمه‌اش را خرد کند. رام در حالی که سیتا را به پشت خود می‌کشید، فریاد زد: «او را متوقف کن.»

لاکشمن موهای سورپاناکا را گرفت و او را به عقب کشید. سورپاناکا مقاومت کرد و او را به عقب راند. او قوی بود و مصمم بود که حرفش را به کرسی بنشاند. سیتا فریاد زد: «او را نکشید»، زیرا دیده بود که رام و لاکشمن چگونه بی‌رحمانه ویرادها را کشته بودند.

لاکشمن گفت: «پس من او را مجازات خواهم کرد. به او درسی خواهم داد که هرگز فراموش نکند.» او چاقویی برداشت و با یک ضربه سریع، بینی او را برید.

سورپاناکا از شوک با صدای بلند فریاد کشید. این چه بود؟ آیا مردی به این زیبایی می‌تواند این‌قدر سنگدل باشد؟ او در حالی که گریه می‌کرد فرار کرد و ناله‌های سوگوارانه‌اش فضا را پر کرد. او به دنبال برادرانش، خارا و دوشانا رفت تا به این هیولاهای فریبکار درسی بدهند.

سیتا لرزید. رام گفت: «نترس سیتا. ما از تو محافظت خواهیم کرد.»

و سیتا گفت: «من برای همه ما می‌ترسم. همسر من، او یک حیوان نبود. او یک انسان بود. و در چشمان او، تو تبهکار هستی و من قربانی نیستم. این عمل واکنشی خواهد داشت که خوشایند نخواهد بود.»


نیروی خارا و دوشانا

روز بعد، هنگامی که نخستین پرتوهای نور به آسمان رسید، هوا از غرش راکشاساهای خروشان به رهبری خارا و دوشانا که فریاد انتقام سر می‌دادند، پر شد. رام و لاکشمن، مسلح به تیر و کمان، دور کلبه‌شان حلقه زدند.

نبردی سهمگین در پی آمد که تمام صبح به طول انجامید. راکشاساها فریادزنان، با تبر، نیزه و گرز، یکی پس از دیگری، در دسته‌هایی همچون زنبورهای خشمگین یورش آوردند.

رام و لاکشمن رگباری از تیرها را به سوی آن‌ها روانه کردند. آن‌ها سرودهایی را برای فراخواندن قدرت باد و آب زمزمه کردند تا باعث لغزیدن و افتادن راکشاساها شوند و گردن‌هایشان به صخره‌ها و درختان برخورد کرده و بشکند. آن‌ها تیرهایی پرتاب کردند که قدرت فیل‌ها و سرعت پلنگ‌ها را داشت. با تیرهایشان، سپاه راکشاساها را تکه‌تکه کردند. زمانی که خورشید به میانه آسمان رسید، خارا و دوشانا و سپاهیانشان همگی مرده بودند. ده‌ها جسد در جنگلِ اطراف کلبه سیتا پراکنده شده بود.

کرکس‌ها از آسمان و گربه‌ها از جنگل آمدند تا از میدانِ لاشه‌ها تغذیه کنند. رام به لاکشمن دستور داد تا آن‌ها را دور کند و سپس برای سوزاندن راکشاساهای کشته‌شده آماده شد. لاکشمن همان‌طور که توده هیزم را روشن می‌کرد، گفت: «تو به آن‌ها عزت و احترام زیادی می‌دهی.»

رام گفت: «این تنها راهی است که به خودمان یادآوری کنیم هنوز انسان هستیم. اجازه نده جنگل و ترس‌هایش بر تو غلبه کند. به ایده دارما وفادار بمان. بهترینِ خودت باش، در بدترین شرایط، حتی زمانی که هیچ‌کس تماشا نمی‌کند.»

همین‌طور که آتش زبانه می‌کشید، لاکشمن نفسی به راحتی کشید: «دیگر تمام شد.» بدنش پوشیده از خون و عرق بود و چشمانش از هیجان پیروزی می‌درخشید.

رام که سورپاناکا را در حال تماشای شعله‌های آتش از بالای تپه‌ای دوردست دیده بود، گفت: «نه، تمام نشده است. قدرت شکست خورده است. آن‌ها اکنون از مکر استفاده خواهند کرد. مانند حیوانات گرسنه در شکار، آن‌ها تا زمانی که طعمه خود را نگیرند متوقف نخواهند شد. باید حرکت کنیم.»


حیله‌گری گوزن طلایی

آن‌ها اردوگاه خود را در امتداد رودخانه گوداوری به مکانی محصور در میان صخره‌ها منتقل کردند که به رام و لاکشمن فرصت می‌داد مزاحمان را از دور شناسایی کنند. جنگل کمی دورتر بود. در اینجا کلبه‌ای برای سیتا ساخته شد. برادران تمام شب و روز را بر روی صخره‌ها می‌نشستند و نگهبانی می‌دادند.

روزها به هفته‌ها و هفته‌ها به ماه‌ها تبدیل شدند. «ویرادها» و «شورپاناکا» خاطره‌ای دور بودند. بار دیگر جنگل با گل‌ها و میوه‌هایش زیبا به نظر می‌رسید. رودخانه‌ها و کوه‌ها داستان‌هایی برای گفتن داشتند. بار دیگر ملامت و بی‌حوصلگی از راه رسید و آن سه نفر فکر می‌کردند که روز را چگونه بگذرانند. غذا به اندازه کافی وجود داشت و بنابراین دلیلی برای جستجوی آذوقه نبود. شکار هم سیتا را غمگین می‌کرد. در اطراف آن مکان هیچ زاهدی برای گپ زدن وجود نداشت و تمام ستارگان آسمان شب نیز آشنا بودند.

لاکشمن پرسید: «آیا حیوانات هم بی‌حوصله می‌شوند؟»

رام با خود فکر کرد: «آیا درختان هم بی‌حوصله می‌شوند؟»

سیتا گفت: «بیایید بازی‌های تخته‌ای ابداع کنیم تا زمان را پر کنیم و دیگر به بی‌حوصلگی فکر نکنیم.» و درست زمانی که این را گفت، آهویی را دید که مانند طلا می‌درخشید. آن آهو دو سر و شاخ‌هایی بلند داشت. همان‌طور که به این سو و آن سو می‌پرید، سم‌هایش دسته‌ای از علف‌ها را که سیتا دوست داشت از بین برد و با شاخ‌هایش، تاکِ پرگلی را که سیتا به خصوص به آن علاقه داشت، بیرون کشید.

رام گفت: «اجازه بده او را برایت بگیرم، سیتا. زنده بماند، حیوان خانگی فوق‌العاده‌ای خواهد بود. بمیرد، پوستش تشک زیبایی برای تو می‌شود.» سیتا جلوی رام را نگرفت. او مسحور آن موجود شده بود. می‌خواست مالکش باشد. رام این را در چشمان او دید. برای اولین بار در تمام این سال‌ها، او چیزی می‌خواست. رام قول داد: «آن را برایت می‌آورم.» او مشتاق بود شاهزاده‌خانمی را که هرگز نشانه‌ای از نارضایتی بروز نداده بود، خشنود کند.

سیتا در حالی که چشمانش از احتمال دیدن صدها آهوی طلایی برق می‌زد، گفت: «شاید این کل، گله‌ای را رهبری می‌کند.»

لاکشمن هشدار داد: «آهوی طلایی وجود ندارد. این غیرطبیعی است.»

سیتا که مشتاق بود باور کند این موجود به اندازه کافی واقعی هست تا صید، اهلی و تصاحب شود، گفت: «یا شاید فقط منحصر‌به‌فرد و کشف‌نشده است.»

رام که از احتمال نشاندن لبخند بر لبان سیتای والامقام با برآوردن یک خواسته بسیار ناچیز غرق در شادی بود، راهی جنگل شد. او پیش از آنکه به دنبال آهوی طلایی بدود، گفت: «لاکشمن، تا زمانی که من این آهو را شکار می‌کنم، در کنار او بمان.»

خورشید تازه طلوع کرده بود که رام اردوگاه را ترک کرد. زمانی که ظهر شد، سیتا بی‌قرار گشت. «او هرگز این‌قدر طول نمی‌داد. چه اتفاقی افتاده است؟»

لاکشمن گفت: «اگر این آهو این‌قدر تند می‌دود و از دست رام می‌گریزد، پس آهوی معمولی نیست.» سپس، در میانه بعدازظهر، فریادی شنیدند: «کمکم کن لاکشمن. کمکم کن سیتا. من دارم می‌میرم.» سیتا که از زمان رفتن رام نه غذا خورده بود و نه جرعه‌ای آب نوشیده بود، پریشان شد. دوباره آن صدا را شنیدند.

سیتا گفت: «برو پیش او لاکشمن. مشکلی پیش آمده است.»

لاکشمن گفت: «نه، من از کنار تو تکان نمی‌خورم.»

«اما رام به کمک نیاز دارد.»

«من از او اطاعت می‌کنم و تو را ترک نمی‌کنم.»

«چه مرگت شده؟ می‌خواهی او بمیرد؟»

لاکشمن از این کلمات جا خورد. «یک جای کار می‌لنگد. این یک حیله است. این جنگل پر از راکشاساهاست که می‌توانند صدای هر کسی را تقلید کنند. فکر نمی‌کنم رام در خطر باشد. حتماً صدای باد است. گرسنگی و تشنگی ذهن ما را تیره کرده و باعث شده چیزهایی بشنویم.»

سیتا خشمگین بود. «به نظر می‌رسد خیلی مشتاقی که پیش رام نروی. آیا می‌خواهی او بمیرد؟ واقعاً؟ در جنگل، وقتی نرِ غالب می‌میرد، نرِ بعدی جفت او را تصاحب می‌کند. آیا این چیزی است که می‌خواهی؟»

لاکشمن نمی‌توانست آنچه را که می‌شنود باور کند. زن‌برادر نجیب او در هراس خود حاضر شده بود برای وادار کردن او به اطاعت، تا حد کلمات رکیک و پست تنزل کند. آیا او این‌قدر ترسیده بود؟ آیا به رام اعتماد نداشت؟ لاکشمن که نمی‌خواست اوضاع بدتر شود، تصمیم گرفت به جستجوی رام برود.

اما پیش از رفتن، خطی به دور کلبه سیتا کشید. «این خطِ لاکشمن (لاکشمن-رِکا) است. من آن را با قدرت سرودهایی که از واسیشتا و ویشوامیترا آموخته‌ام، متبرک می‌کنم. هر مردی که بخواهد از این خط عبور کند، فوراً در آتش خواهد سوخت. داخل این خط بمان. درونِ اینجا آیودیا است و تو همسر رام هستی. بیرون از اینجا جنگل است و تو زنی هستی که هر کسی می‌تواند تو را ببرد.»

غذا دادن به زاهد

مدت کوتاهی پس از رفتن لاکشمن، ریشی (زاهدی) که بدنش با خاکستر پوشیده شده بود، با کاسه‌ای در دست به کلبه سیتا آمد. «آیا تو عروس آن فرزندِ بداقبال خاندان مشهور راگو، یعنی رام، هستی؟»

سیتا گفت: «بله، هستم.»

او دوباره تأیید گرفت: «خاندان نجیب راگو که به مهمان‌نوازی مشهور است؟»

«بله.»

«پس تو یقیناً از من مراقبت خواهی کرد. من چندین روز است که چیزی نخورده‌ام و در این جنگل نفرین‌شده نه توتِ خوراکی پیدا کرده‌ام و نه ریشه یا جوانه‌ای. از تو التماس می‌کنم هر لقمه‌ای که ممکن است در خانه باقی مانده باشد، به من بدهی.»

سیتا گفت: «بیا داخل.»

ریشی گفت: «نمی‌توانم. من مردی در کنار تو نمی‌بینم. آن‌ها حتماً به جنگل یا رودخانه رفته‌اند. تو در خانه تنها هستی. ورود به داخل نامناسب خواهد بود. ممکن است کسی تو را متهم کند که یک “رنوکا” یا یک “آهیلیا” هستی. نه، بهتر است تو بیایی و به من غذا بدهی.» ریشی پوست یک کلِ سیاه را روی زمین پهن کرد و در فاصله‌ای از کلبه نشست تا غذایش را دریافت کند.

سیتا میوه‌ها و توت‌ها را از داخل جمع کرد و درست زمانی که می‌خواست بیرون برود، خطی را که به دور کلبه کشیده شده بود به یاد آورد. او ناگهان با یک دوراهی روبرو شد. تا زمانی که داخل خط می‌ماند، در امان بود. بیرون از آن، آسیب‌پذیر می‌شد.

اما اگر به ریشی غذا نمی‌داد، او در جنگل راه می‌افتاد و به خاطر او، که عروس بزرگ خانواده بود، شهرت خاندان راگو را بدنام می‌کرد. او می‌گفت: «آن‌ها خود را نجیب می‌نامند اما از ترکِ خانه‌شان برای اطعام حکیمان گرسنه دریغ می‌کنند. وقتی با یکی از اعضای خاندان راگو روبرو شدید، سیتا را به یاد بیاورید و انتظار هیچ مهمان‌نوازی‌ای نداشته باشید.» او از خود پرسید: چه چیزی مهم‌تر بود؟ خودش یا شهرت خاندان راگو؟ او باید خطرِ آسیب‌پذیری را می‌پذیرفت.

بنابراین سیتا برای غذا دادن به ریشی، از خطی که لاکشمن کشیده بود عبور کرد.

راوانا به او نگاه کرد و لبخندی زد: «داخل خط، تو همسر کسی بودی. بیرون از آن، تو فقط زنی هستی برای ربودن.»

سیتا فریاد کشید. او بازوی سیتا را گرفت، او را روی شانه‌اش انداخت و گردونه‌اش را فراخواند. آن گردونه قدرت پرواز داشت!

برای دسترسی به اپیزود های پادکست تحوت به این لینک مراجعه فرمایید.

برای دسترسی به سایر مقالات اساطیر هند به این لینک مراجعه نمایید.

این مقاله قسمت هفتم از مجموعهٔ رامایانا است. قسمت قبل: زندگی در جنگل · قسمت بعد: ربایش سیتا

منابع و مطالعهٔ بیشتر

متون کهن:

  • رامایانای والمیکی (Vālmīki Rāmāyaṇa)، متن کهن سنسکریت حماسهٔ رام.

منابع امروزی:

  • دودات پاتنایک، سیتا؛ بازگویی مصور رامایانا (Devdutt Pattanaik, Sita: An Illustrated Retelling of the Ramayana)، انتشارات پنگوئن، ۲۰۱۳.

شما هم می‌توانید نویسنده باشید

در ادامه بخوانید

روایت‌های دیگری از رامایانا

رامایانا قسمت چهاردهم – دم هانومان
رامایانا

رامایانا قسمت چهاردهم – دم هانومان

پل سرانجام تنها در پنج روز تکمیل شد و ارتش میمون‌ها در حالی که رام و لاکشمان را روی شانه‌های خود حمل می‌کردند، از آن عبور…

قسمت پادکست ۱۹ دقیقه خواندن
رامایانا قسمت سیزدهم – بازگشتی پیروزمندانه
رامایانا

رامایانا قسمت سیزدهم – بازگشتی پیروزمندانه

عسل، شیرین‌ترین عسل، در مدووانا Madhuvana پیدا می‌شد؛ باغی درست بیرونِ کیشکیندا. کندوهای آنجا فقط مخصوص شاهانِ میمون بود. اما میمون‌های کاوشگر در بازگشت از جنوب،…

قسمت پادکست ۱۲ دقیقه خواندن
رامایانا قسمت دوازدهم – داستان هانومان
رامایانا

رامایانا قسمت دوازدهم – داستان هانومان

«سریع‌ترین راه برای رسیدن به لانکا، جهیدن از روی دریا بود. هر میمونی می‌تواند بجهد: از درختی به درخت دیگر، از عرض رودخانه‌ها، و از روی…

قسمت پادکست ۱۸ دقیقه خواندن

پادکست تحوت را در سایر پادگیرها بشنوید