حماسهٔ گیلگمش؛ داستانی که از زیر خاک برگشت
حماسهٔ گیلگمش چگونه سه هزار سال دوام آورد، دو هزار سال فراموش شد و دوباره از زیر خاک برخاست؟ مقدمهٔ فصل گیلگمش پادکست تحوت: از خط میخی و کتابخانهٔ آشوربانیپال تا جورج اسمیت، ریلکه و هنرمندان عراقی.
اساطیر میانرودان (بینالنهرین): حماسهٔ گیلگمش لوح به لوح، همراه با شرح و تفسیر بر پایهٔ پژوهشهای سوفوس هله و اندرو جرج.
میانرودان (Mesopotamia)، سرزمین میان دجله و فرات، زادگاه نخستین شهرها و نخستین نوشتههاست، و کهنترین حماسهٔ جهان هم از همینجا به ما رسیده است: حماسهٔ گیلگمش.
گیلگمش پادشاه شهر اوروک است، دو سوم خدا و یک سوم انسان، که مردمش را میآزارد تا اینکه خدایان همتایی برایش میآفرینند: انکیدو، مرد وحشی دشتها. دشمنی آن دو به دوستیای بزرگ بدل میشود و با هم به جنگ هومبابا، نگهبان جنگل سدر، میروند. اما مرگ انکیدو گیلگمش را به سفری دیگر میکشاند: جستوجوی جاودانگی، که او را به اوتناپیشتی، بازماندهٔ توفان بزرگ، میرساند.
تحوت این حماسه را لوح به لوح روایت و تفسیر میکند. در کنار آن با خدایان میانرودان، از آنو و انلیل تا ایشتر، هم آشنا میشوید. همهٔ مدخلها را در دانشنامهٔ اساطیر ببینید.
حماسهٔ گیلگمش چگونه سه هزار سال دوام آورد، دو هزار سال فراموش شد و دوباره از زیر خاک برخاست؟ مقدمهٔ فصل گیلگمش پادکست تحوت: از خط میخی و کتابخانهٔ آشوربانیپال تا جورج اسمیت، ریلکه و هنرمندان عراقی.
اوتناپیشتی، نوح بابلی و بازماندهٔ توفان بزرگ در حماسهٔ گیلگمش؛ مردی که به فرمان اِآ کشتی ساخت، از توفان جان به در برد و تنها انسانِ جاودان شد.
هومبابا یا هواوا، نگهبان هراسانگیز جنگل سدر که انلیل او را گماشته بود؛ داستان نبرد گیلگمش و انکیدو با او، التماسها و نفرینش و معنای کشتن نگهبان جنگل.
نینسون، ایزدبانویی که مادر گیلگمش بود و «بانوی گاو وحشی» نام داشت؛ خوابگزار دانایی که آمدن انکیدو را پیشگویی کرد، برای پسرش به درگاه شمش دعا کرد و انکیدو را به فرزندی پذیرفت.
آنو یا آن، خدای آسمان و پدر خدایان در اساطیر بینالنهرین؛ خدای بلندمرتبه و دوردستی که گاو آسمان را به ایشتر داد و جاودانگی را به آداپا پیشکش کرد.
انلیل، خدای باد و فرمانروای خدایان بینالنهرین؛ خدایی که سرنوشتها را تعیین میکرد، توفان بزرگ را فرستاد و هومبابا را نگهبان جنگل سدر کرد.
اِآ یا انکی، خدای خرد، جادو و آبهای شیرین زیرزمینی در بینالنهرین؛ آفرینندهٔ انسان، نجاتدهندهٔ بشر از توفان و خدای حیلهگر و مهربان اساطیر سومر و بابل.
ایشتر یا اینانا، ایزدبانوی عشق، جنگ و ستارهٔ ناهید در بینالنهرین؛ از سفرش به جهان زیرین تا خواستگاری از گیلگمش و فرستادن گاو آسمان.
روایت لوح یکم حماسهٔ گیلگمش، از دیوار اوروک و آفرینش انکیدو تا شمخت و خوابهای گیلگمش، همراه با شرح و تفسیر سطر به سطر بر پایهٔ پژوهشهای سوفوس هله و اندرو جرج.